Tagi

, ,

por. galeria Deftig Barock

Najłatwiej słowo ‘deftig’ przetłumaczyć jako ‘rubaszny’. Bo przecież barok był rubaszny. Jednak nie oddaje to ani pełnego znaczenia tego słowa ani do końca nie opisuje wystawy. Tłumacząc na angielski jej kuratorzy zdecydowali się na słowo ‘riotous’, co też w pełni nie oddaje znaczenia słowa ‘deftig’. Słowo to pochodzi z Holandii i w XVII wieku zostało przeniesione do języka niemieckiego. Miało wtedy jednak inny wydźwięk niż obecnie – ‘mocny’, ‘dobry’, bardziej sięgało do indoeuropejskiego korzenia oznaczając też ‘odpowiedni’. Dopiero w XIX wieku osiągnęło obecne znaczenie po niemiecku. W efekcie jego odbiór po holendersku i niemiecku dosyć mocno się różni. Słowo ‘deftig’ może być odniesione do obfitego jedzenia, jak i erotycznych aluzji.

Wystawa w zuryskim Kunsthausie łączy sztukę baroku z pracami współczesnych artystów. Wyjmuje ją z dotychczas przyjętych szufladek stylistycznych. Nie chodzi o wykazanie, że współcześnie mamy do czynienia z neobarokowymi tendencjami, to byłoby zbyt proste. Nie chodzi też o porównywanie konkretnych prac. Można obejrzeć wystawę jako dwa oddzielne, równolegle prezentowane, pokazy. Dzieła barokowe przyjechały m.in. z Wiednia, Madrytu, Monachium, Berlina, pochodzą z kolekcji prywatnych. Wśród nich prace Francisca de Zurbarána, Pietera Aertsena, Bartolomea Passerottiego, Dircka van Baburena, Pietera Lastmana, Fransa Snydersa, Abrahama Teniersa, Gerrita van Honthorsta, Simona Voueta i Nicolasa Poussina. Wystawa zbiera dzieła zaskakujące, intrygujące, niekonwencjonalne. I dotyczy to bardziej prac barokowych niż – o dziwo – współczesnych. Jest to wystawa o baroku, a nie współczesności. A może jednak odwrotnie? Jest to wystawa o żywotności sztuki, o jej uniwersalności niezależnie od epoki. Po drugiej stronie tego medalu czai się śmierć i przemijanie, motywy, które tak dobrze znamy z baroku i… współczesności. Bo sztuka może być rubaszna, rozpustna, ordynarna, wulgarna, drastyczna, niesmaczna, buntownicza, trywialna, bachiczna i rozbrykana. Współczesna? Barokowa? Czy to ma znaczenie?

Deftig Barock. Von Cattelan bis Zurbarán. Manifeste des prekär Vitalen – 01.06.2012-02.09.2012 – Kunsthaus, Zurych

Barroco exuberante. De Cattelan a Zurbarán—Manifiestos de precariedad – 18.06.2013-06.10.2013  – The Guggenheim Museum, Bilbao