Tagi

, ,

por. galeria Sto lat królowej I oraz galeria Sto lat królowej II

6 grudnia 1912 niemiecki egiptolog Ludwig Borchardt dokonał odkrycia, które przekroczyło swoim znaczeniem granice archeologii – odnalazł polichromowane popiersie królowej Nefertiti. W swoich notatkach napisał, że nie da się go opisać słowami. Wspaniale wykonana rzeźba idealnie wpasowała się w obowiązujący kanon piękna i urody w XX wieku, dzięki czemu stała się jednym z najsłynniejszych dzieł sztuki. 100 lat później Neues Museum w Berlinie zaprasza na wystawę poświęconą słynnej rzeźbie, wykopaliskom, w trakcie których została odkryta i czasom kiedy powstała (por. galeria Sto lat królowej). A był to okres dla historii Egiptu niezwykły. Mężem pięknej królowej był Amenhotep IV – faraon-heretyk – którego lepiej znamy pod imieniem Echnatona. Takie imię przybrał po wprowadzeniu religii monoteistycznej, jako wyznawca jedynego boga Atona. Król przeniósł stolicę do założonego przez siebie miasta, które przeszło do historii pod arabską nazwą Amarna. Stąd okres panowania Echnatona określamy amarneńskim. Oblicza się, że w nowej stolicy Egiptu żyło 30 000 mieszkańców. Po śmierci faraona została ona opuszczona i powoli zniknęła pod piaskami pustyni. Podobnie zniknąć miała pamięć o władcy, który ośmielił się podnieść rękę na dawnych bogów. Odkrycia niemieckich archeologów to jedne z najważniejszych w historii badań nad starożytnym Egiptem. Nie wszystkie tajemnice zostały do tej pory wyjaśnione. Szczególnie słabo znamy koniec dziejów królewskiej pary. Czy słynna królowa żyła dłużej niż jej małżonek? Czy jest możliwe, że objęła tron jako jego następca? Z jakiego powodu w pewnym momencie jej imię znika z pisanych źródeł?

W okresie amarneńskim mamy nadal wiele białych plam i trudno mieć nadzieję, że wystawa w Berlinie je wypełni. Na pewno jednak przybliży fascynujący okres z dziejów Egiptu i zaprezentuje sztukę, która stała wtedy na bardzo wysokim poziomie. Będzie okazja do zobaczenia innych wizerunków Nefertiti (np. głowy pochodzącej z podwójnego posagu pary królewskiej lub nieskończonego modelu jej portretu). Łamanie kanonów sztuki egipskiej było w okresie amarneńskim na porządku dziennym, przykładem jest słynny relief przedstawiający małżonków z córkami w bardzo nieformalnych pozach. Na wystawie zapowiadanych jest wiele obiektów, które do tej pory nie były pokazywane. Zbiory berlińskie zostaną uzupełnione o dzieła z takich kolekcji jak m.in. British Museum i Metropolitan Museum of Art. Katalog ma ukazać się w wersji niemieckiej i angielskiej. Ale i tak nic nie przyćmi blasku urody królowej Nefertiti, którą wszyscy znamy z jej słynnego portretu.

Im Licht von Amarna. 100 Jahre Fund der Nofretete – 07.12.2012-04.08.2013 – Neues Museum, Berlin